Het is geen goed idee om vrouwen te verplichten om net als mannen vijftig kilometer te lopen tijdens de 4Daagse. Dat is de conclusie van het onderzoek dat Stichting DE 4DAAGSE heeft laten uitvoeren onder leiding van Maria Hopman. De hoogleraar fysiologie onderzocht met onderzoekers van de Radboud Universiteit de impact van de 4Daagse op zowel mannen als vrouwen. Haar conclusie: “Ik zou de verplichte afstanden niet aanpassen. Veertig kilometer is voor veel vrouwen al pittig genoeg.”

Als gevolg van het maatschappelijk debat over gelijkheid en gender kwam de laatste jaren een discussie op gang over of mannen en vrouwen wat betreft de te lopen afstand tijdens de 4Daagse gelijkwaardig moeten worden behandeld. Van oudsher is er onderscheid gemaakt op basis van leeftijd en geslacht voor wat betreft de te leveren prestatie - de te lopen afstand - tijdens de 4Daagse. Er werd aangenomen dat vrouwen gemiddeld genomen minder belastbaar zijn dan mannen. Dit gold overigens niet specifiek voor de 4Daagse, dit was de algemeen geldende norm.

Maatschappelijke ontwikkelingen

De 4Daagse is een toonaangevend evenement in Nederland en in de wereld waarvan mag worden verwacht dat er rekening gehouden wordt met maatschappelijke ontwikkelingen. Het onderzoek dat de stichting heeft laten uitvoeren, is daarom een logische voortzetting van een al langer lopende discussie over gelijkheid van deelnemers, die er onder andere toe heeft geleid dat in 2006 de diploma-afstand is afgeschaft. De conclusies van het onderzoeksteam van Hopman, die mede vanwege de coronapandemie nu pas door de organisatie naar buiten worden gebracht, ondersteunen Stichting DE 4DAAGSE bij het maken van keuzes over het wel of niet wijzigen van afstanden.

Veel data voorhanden

De onderzoekers van de Radboud Universiteit monitoren al jaren een aanzienlijke groep mannelijke en vrouwelijke deelnemers aan de 4Daagse. Toen Hopman werd gevraagd om antwoord te geven op de vraag of de 4Daagse voor vrouwen zwaarder is dan voor mannen, kon zij teruggrijpen op data van eerdere jaren. Ze gebruikte hiervoor gegevens van wandelaars die tussen 2007 en 2019 deelnamen aan de 4Daagse en kon dit combineren met gegevens over finishtijden en uitval van Stichting DE 4DAAGSE. “We doen al lang onderzoek bij de 4Daagse, waarbij we behoorlijk veel informatie hebben verzameld. Toen Stichting DE 4DAAGSE ons deze vraag stelde, konden we direct in onze eerder verzamelde gegevens duiken.”

Conclusies

Na het vergelijken van de prestaties van mannelijke en vrouwelijke deelnemers, concluderen de onderzoekers dat vrouwen op de veertig kilometer het al lastiger hebben dan mannen. Hopman: “De inspanning op zichzelf is niet veel zwaarder voor vrouwen, maar we zien wel dat mannen de afstand gemiddeld sneller volbrengen. Vrouwen moeten zich dus langer inspannen voor dezelfde prestatie en hebben daardoor ook automatisch minder tijd om te herstellen. Daardoor vallen er meer vrouwen dan mannen uit op deze afstand." Dat de uitvalpercentages van mannen en vrouwen op zowel de dertig als de vijftig kilometer vergelijkbaar zijn, kan Hopman prima verklaren. “Op de dertig kilometer is het uitvalspercentage bij beide groepen laag. Dit komt omdat hier in het algemeen wat oudere en daarmee beter getrainde deelnemers aan meedoen. Voor hen - zowel mannen als vrouwen - is dertig kilometer goed te doen. Op de vijftig kilometer zie je een verschil in motivatie. Mannen moéten op deze afstand lopen. De relatief kleine groep vrouwen die deze afstand loopt kiest er bewust voor. Het zijn gemiddeld genomen fysiek (nog) sterkere vrouwen en daarmee is deze groep niet representatief voor alle vrouwen.”

Minder vrouwen bij verplichten vijftig kilometer

Hopman is bang dat er minder vrouwen meedoen als de verplichte afstand voor vrouwen vijftig kilometer zou worden. “En dat is gewoon hartstikke zonde. Je hoopt bij dit prachtige evenement juist op meer vrouwen, niet minder. Wat ik bij de huidige afstanden al opvallend vind, is dat er in de hogere leeftijdscategorie in verhouding veel meer mannen meedoen, terwijl er veel meer oudere vrouwen zijn. Ik denk dat waar veel mannen de uitdaging aangaan, sommige vrouwen eerder denken dat ze het niet kunnen. Het is zonde om de drempel om mee te doen dan nog hoger te maken.”

Olympische Spelen maken ook onderscheid

Tot slot maakt Hopman ook nog de vergelijking met andere sporten. “Er zijn verschillende onderzoeken waaruit blijkt dat vrouwen een beter duurvermogen hebben dan mannen. Maar hierbij kijk je ook weer naar zo’n select gezelschap, dat is niet vertaalbaar naar de doorsnee populatie. Het is nou eenmaal zo dat vrouwen gemiddeld genomen minder spierkracht hebben, kleiner zijn, kleinere stappen zetten en daardoor langzamer lopen. Het is een verschil in bouw en daar doe je helaas niks aan. Kijk naar de Olympische Spelen, daar presteren mannen op veel disciplines beter. Daarom zijn er niet voor niets gescheiden disciplines voor mannen en vrouwen.”

Wat dit betekent voor de toekomst

Stichting DE 4DAAGSE blijft de wetenschap en de mening van de wandelaar nauwlettend in de gaten houden. Voorlopig zal de organisatie geen aanpassingen doen aan de verplicht te lopen afstanden. Mocht er aanvullend onderzoek nodig zijn, dan is Hopman bereid dat met haar team te doen. “Wij denken dat dit op dit moment niet nodig is. De onderzoeksgroep is behoorlijk groot en we hebben onze informatie kunnen vergaren over een periode van meer dan tien jaar. Maar als er een nieuwe vraag komt vanuit de organisatie dan werken wij graag mee.”